Скачать Скачать

Скачать Скачать

Скачать Скачать Скачать

Скачать Скачать Скачать

                Май  17 Темазы:Светлана  Владимировна  Козлова. Шулуктери.Чогаадыкчы  намдары. 1.С.В.Козлова  1933ч  февраль  21-де  Москвага  торуттунген.Шулукчу,очулдурукчу.Школачы  чылдарында  шулук  бижип  эгелээн.Мокванын  Ломоносов  аттыг  куруне  университедин  дооскаш,ог-булези-биле  Тываже  ажылдап  чедип  келген.   Тыва  дыл  кырында  «Аъттыг  шеригжи  кыс»(1980), «Ийи  ава»(1993) деп  номнары  унген.Шулуктеринин  темалары:ава  оон  ажы-толу,чуртталга  болгаш  ынакшыл,ажыл-ишчи  бодуун  чон. 2.Шулуктерин  номчааш,айтырыгларга  харыылаар.

                                     Май  25 Темазы:Барымдаалыг  чогаалдар  дугайында  билиг.З.А.Намзырай. «Эглип  келир   куштарым» 1.Барымдаалыг  чогаалдарны  херек  кырында  болган   болуушкуннарга   даянып  бижээн  болур.Ындыг  чогаалдарга  чогаалчы   амыдыралга  болган  болуушкунну   барык  ол-ла  хевээр  бижип  коргузер  болгаш  анаа  кижилернин  ат-сывын-даа  хевээр  ажыглаар.    Барымдаалыг  чогаалдарнын  жанрынга  кол  нуруузунда  очерктер  хамааржыр.Очерктернин  чижектери:С.Тока  «Ада  корбээнин  оглу коор», «Чоннун  оглу», «Хайыраканчылар»,О.Саган-оол  «Баян-Таланын  кижизи». 2.З.А.Намзырай  Шулук  «Эглип  келир  куштарым».                 Майнын чээрби  ужу Темазы:Катаптаашкын. 1.Мергежилге  103,104.                          Майнын  чээрби  чедизи                               Класска  ажыл 1.Катаптаашкын. Мергежилге 88.Дараазында  кожумактар  болгаш  холбаа  состер  чок  нарын  домактарны  утказынын  аайы-биле  кожумактарлыг   азы  холбаа  состерлиг  кылдыр  тургузунар. А)Школаларга  шылгалда  доостур  — уруглар  лагерьлерге  дыштаныр.б)Паром  кешпестээн:хем  суу  улгаткан.в)Малды  кыжын  чудатпас:оон  чемин  чайын,кузун  эки  белеткээр  ужурлуг.г)Ачам  биле  авам  театр …

                   Майнын  чээрби  бежи Темазы:Катаптаашкын. 1. 2.Домактарнын  сөөлүнге   бижик   демдектерин   салбышаан,дүжүрүп   бижиңер. Чайгы  кежээ   дүжүп   келген   хүннүң  сөөлгү   херелдери   бедик   дагларны   шонупкан   эдирленчек   булуттар   алдынналып   турган   бырлаңнааш   кара   сугга    демги   херелдер   көрүнчүктелдир   чайыннналып   кээр   хемниң   уну   сериин   салгын-биле   сырыннналып   каап   турган. 2. 1.Хөй  сектер  орнунга   кол   сөстерни   тыпкаш,дүжүрүп   бижиңер. 1.   …     имистелип   хып   чыткан.2.   …   удуп   калганнар.3.Улуг  …   хадаан.4.  …    чоорту   хөрлээлеп   эгелээн.5.Хенертен   …    чаттыла   берген. 6.Өртке  удур   …   эгелээн.7. …   арай   боорда   өжүртүнген. 8.Аңчыларга   улуг   …    таваржыр   часкан. Байырлыг!Чедиишкиннерни  күзедим                Майнын  чээрби  чедизи Темазы: Темазы:Түңнел  катаптаашкын 1.Бердинген  сөстерни  падежтерге  өскертир. Дыт,курт,эзин,шанак,  одаг. Байырлыг!Чедиишкиннерни  күзедим. Чайгы  дыштанылгаңарны   солун,хөглүг  эрттирериңерни  күзедим,уруглар,оолдар!!!

                   Май  19 Темазы:Юрий  Шойдакович  Кюнзегеш Чогаадыкчы  намдары.Шулуктери. 1.Ю.Кюнзегеш  1927 ч ноябрьда  Тожунун  Арбык  деп  черге  торуттунген.1940ч  Кызылдын  каттышкан  школазынга   ооренип   киргени  Кюнзегештин   шулукчу   апаар   салым-чолун   шиитпирлээн.1944ч  «Аревэ  шыны»солунга  «Майнын  бири»деп  бирги  шулуу  унген.1952  чылда  ол   Абаканнын  башкы  институдун  доозары-биле  удаалаштыр  шулуктеринин   «Ховунун   аялгалары» деп  бирги   чыындызын  номчукчуларга  бараалгаткан.  «Соглексээн  мен», «Чеди-Суур»,»Дидир-2.Шулуктерин  номчувушаан,сайгарар. дидир»,»Харлыг  Саян  бажын   ажыр»,»Кус»»Угуулга-даа  бол  даан,ырым». Арын  306-310.

                Майнын  он  сези Темазы:Катаптаашкын.(Чагырышкан  болгаш  чагырышпаан  домактар) 1.Мергежилге  96.Дужуруп  биживишаан,бижик  демдектерин   салыр. 1.Херелдиг  хун  шонуп  турда  хулумзургей   шырайындан  кужур  эрни  танып   каар  сен.2.Хун  унер  дан  адар  куш  диленип  чоруп   каар.3.Чер  чырыыры  билек  кадымны  алгаш   одагдан  кончуг   оожум   чылбыртып   унуптум.4.Душ  чок  удааш  дангаар   эртен  оттуп   келдим   демгим  чок  де!Дилээн  кый  дээн  изи-даа  чок.   2.Мергежилге  98.

          Майнын  он  сези              Класска  ажыл. Катаптаашкын 1.Айтырыгларга  харыылаар А)Сос   каттыжыышкынынын   состен   ылгалы   чудел? Б)Сос  каттыжыышкыны  кандыг   состерден   тургустунарыл? В) Сос  каттыжыышкыны  каш  холбаалыг? 2.Мергежилге  213             Майнын  чээрбизи Темазы:Катаптаашкын (Домактын  чугула  кежигуннери) 1.Мергежилге  217,216. 2.Домактарны  сайгарар. А)Силер  алдын  холдуг  кижи-дир   силер.б)Мен  коллекционер   кижи   мен.в)Суур  эмнелгезинин  бугу   ажылдакчылары  бут   кырынга   хондулар.г)Чугле  быжыг  туруштуг   кижилер  аас-кежиктиг   чурттап  шыдаар.